Wout Tiedink leerde omgaan met tijdsdruk na hersenletsel
Op de 18e verjaardag van zijn zoon, kreeg Wout Tiedink (60) plotseling uitval in zijn linkerkant. Van het been trok het naar zijn arm en gezicht. “Ik wist gelijk dat het helemaal mis was. We belden 112 en ik ging met toeters en bellen naar het ziekenhuis: een herseninfarct. Eenmaal thuis probeerde ik mijn werk als leidinggevende weer op te pakken, maar dat ging niet. Ik trok aan de bel en ben via de revalidatiearts van het ziekenhuis bij Klimmendaal terechtgekomen. De behandeling ‘Omgaan met tijdsdruk’ heeft mij erg geholpen.”
Van energie over naar energietekort
Ik was altijd sportief, rookte niet en had geen gekke dingen. Ik was leidinggevende bij Makro, verantwoordelijk voor 125 mensen en werkte 40 uur per week. Ze gaven mij altijd extra projecten, niks was te veel. Op een gegeven moment merkte ik dat ik niet meer kon multitasken. Ook vervangend werk ging moeizaam, want er kwamen vaak onverwachte zaken tussendoor. Door de tijdsdruk dreigde ik werk niet af te krijgen en maakte ik fouten. Ik werd onrustig, kreeg hoofdpijn en werd moe. Ik kwam thuis te zitten en had totaal geen energie meer om iets te doen. Uit een neuropsychologisch onderzoek kwamen cognitieve problemen naar voren. Ik kan niet meer onder (tijds)druk werken en ik heb heel veel last van prikkels van buitenaf. Na een jaar aanmodderen ben ik via de revalidatiearts in Rijnstate bij Klimmendaal terechtgekomen.
Doelen stellen om stappen te zetten
Door vragen te stellen, hebben therapeuten boven water gekregen waar ik precies last van heb en wanneer ik tijdsdruk ervaar. Op basis daarvan maakten we doelen, die hielpen bij bewustwording en stappen maken. Bijvoorbeeld:
- Over 6 weken wil ik minder tijdsdruk ervaren als ik meerdere taken op een dag moet doen.
- Over 6 weken ervaar ik minder tijdsdruk als anderen niet doen wat afgesproken is. Ik kies bewust in welke situatie ik mezelf betrek en het komt een enkele dag voor dat dit anders loopt.
- Over 6 weken wil ik in gesprekken minder tijdsdruk voelen. Hierdoor ga ik minder van de hak op de tak en raak ik minder afgeleid door externe prikkels, zoals een telefoon.
Omgaan met tijdsdruk betekent goed plannen
De wekelijkse behandeling in Arnhem bestond uit gesprekken, oefeningen, een app en een game. Ook heb ik bij Zintens een arbeidsdiagnostisch onderzoek gehad. Ik wilde het maximale eruit halen en heb het heel serieus aangepakt. Steeds maakten we per taak een plan: wat kan ik doen om tijdsdruk zoveel mogelijk te beperken? Vooral goede voorbereiding is belangrijk. Een paar voorbeelden:
- Een verjaardagsfeest organiseren. Dat verdeel ik in kleine taken die ik in de app op een lijst zet. Bijvoorbeeld: uitnodiging versturen, inkopen doen of hapjes maken. Hapjes kun je zelf ’s ochtends maken of ze vooraf bestellen. We doen tegenwoordig ook online boodschappen. Deels door corona, maar ook omdat er in de winkel heel veel prikkels zijn. Online kun je er langer over doen en zien wat je eerder hebt besteld: dat werkt perfect.
- Op tijd naar een afspraak gaan. Ik kwam eerst altijd een paar minuten voor mijn afspraak bij Klimmendaal binnen, maar zat dan onderweg toch in spanning. Een kwartiertje eerder weg en nog even koffiedrinken in de wachtkamer voelt veel beter. Op de korte termijn merk ik sneller herstel na de afspraak. En op de lange termijn heb ik door dit soort trucjes minder hoofdpijn.
- Huishouden en tuin in stappen doen. Bij taken zoals stofzuigen, dweilen of de tuin doen deed ik altijd alles in één keer. Nu deel ik het op en verspreid ik het soms over meerdere dagen. Als ik dat niet doe, weet ik wat de consequenties zijn.
- Een noodplan maken voor onverwachte gesprekssituaties. Ik ervaar minder tijdsdruk als ik gesprekken goed voorbereid, gericht vragen stel, goed luister en bij het onderwerp blijf. Zo had ik een gesprek met de UWV-arts. Het onverwachte contact zou misschien tijdsdruk geven. Mijn plan B was: telefoon op de speaker als m’n vriendin thuis is en het gesprek opnemen. Of vragen om een andere afspraak. “Ik ben alleen en heb me niet voorbereid. Wanneer kunt u terugbellen?”
Alle doelen behaald en meer rust
Wat ik geleerd heb, gebruik ik dagelijks. Ik ben nu meer dan 2 jaar ziek en gestopt bij Makro. Ik heb minder hoofdpijn en verdeel mijn energie. Ik heb energie voor ’s ochtends een uur, ’s middags een uur en ’s avonds een uur. Activiteiten plan ik daarom heel bewust in mijn agenda.
Ik was altijd gejaagd, maar nu ben ik rustiger. Dat merken ze thuis ook: het avondeten is veel gezelliger. Het kwam vroeger voor dat ik niet goed luisterde, gesprekken overnam en opgejaagd was. De laatste hap was nog niet door de keel en ik ruimde al af. Nu doet iedereen z’n verhaal en luister ik bewust. Dat geeft anderen ook rust. We maken een rondje: wat heb jij meegemaakt? Nou, ik maak tegenwoordig het minst mee, dus ik kan luisteren, doorvragen en nog meer belangstelling tonen.
Accepteren dat je veranderd bent
Het is lastig om te accepteren dat je leven zo verandert en om toe te geven aan je lichaam. Op mijn werk wilde ik veel te graag. Als het niet lukt, komt daar veel emotie bij en is dat confronterend. Zeker als je normaal van 7 tot 19 een Duracellkonijntje bent: altijd aan het rennen, alles gehaast doen en de gangmaker. Tijdsdruk leg je deels jezelf op.
Maar je moet leren erkennen en herkennen wat je hebt. Je kunt hersenen niet trainen door heel fanatiek te zijn. Je moet ermee dealen en leren omgaan. Dat inzicht heeft me geholpen. Ik slikte minimaal 6 paracetamol per dag voor de hoofdpijn. Dat was eigenlijk een reactie op dat ik te veel deed. Nu weet ik waar het van komt als ik last krijg. Dan maak ik een bewuste keuze: ga ik wel of niet over mijn grenzen heen?
Mijn vriendin en kinderen merken ook dat ik veranderd ben. Niet minder vrolijk, maar iemand die minder kan. Daar praten we over. Eerst mocht de muziek thuis hard staan, nu heb ik daar last van. Dan doe ik oordopjes in of ga ik naar boven. Voor vrienden en familie heb ik op papier gezet waar ik last van heb. Want van de buitenkant zie je niks: een bruine kop met een goeie babbel, altijd vrolijk en positief. Daarachter zit natuurlijk veel verdriet en ik loop tegen veel dingen aan. Ik heb mooie reacties gehad op wat ik heb geschreven. Het was coronatijd dus sommigen dachten: hij zal wel corona hebben gehad. Ik verwacht van een ander helemaal niks, behalve dat ze het weten.
Behandeling op maat
Als ik aan Klimmendaal denk, denk ik alleen maar: chapeau. Ze luisteren heel goed naar wat ik nodig heb en stellen de juiste vragen. Het zijn therapieën op maat en daar ben ik razend enthousiast over. Ik heb veel energie in gestopt in de voorbereiding van de opdrachten, want ik had echt het vertrouwen dat dit me zou helpen. Het was fijn om iets aan mijn problemen te doen. Hier was erkenning en herkenning.
Advies voor anderen na een herseninfarct: zoek hulp en betrek je naasten
Hulp vragen is je kwetsbaar opstellen. Natuurlijk is het confronterend en lastig, maar je moet erdoorheen. Vraag een behandeling op maat, bij Klimmendaal. Door vragen komen zij erachter waar je behoefte aan hebt. Het is ook slim om je partner mee te nemen naar gesprekken. Die kan je een spiegel voorhouden als jij nog met je kop in het zand zit. Ook thuis kunnen ze tips geven en rekening met je houden als je je kwetsbaar opstelt. Ik ben er nog niet, maar ben al wel een heel eind.
Op zoek naar mijn weg
Ik ga verder met de behandeling ‘omgaan met beperkte belastbaarheid’. De trein van anderen dendert door en ik moet mijn weg weer vinden. Zodat ik weer het gevoel heb dat ik ertoe doe. Op 29 juni dit jaar heb ik opnieuw een tia gehad, maar dit keer gelukkig zonder grote gevolgen. Ik blijf positief en probeer van alle kleine momenten te genieten.
