Ruimte voor ervaren, uitproberen en leren dankzij CO-OP
23 oktober 2023
Een van de methoden die we kind en ouders aanleren als hun kind DCD heeft, is CO-OP. Het is een methode die kind en ouders helpt om een strategie aan te leren voor het aangaan van een nieuwe vaardigheid en die toe te passen op school en thuis. Ons behandelteam Kind & Jeugd uit Ede vertelt over de meerwaarde van deze methode.
Wat is CO-OP?
CO-OP betekent: Cognitive Orientation to daily Occupational Performance. Dat betekent: voordat je start met de uitvoering van een activiteit, bedenk je hoe je dit gaat doen. Je maakt er een plannetje voor en voert dit uit. Als de uitvoering tegenvalt, pas je het plan aan of bedenk je een ander plan, zodat je je doel wel behaalt. Door op deze manier bezig te zijn met activiteiten ontstaat er ruimte voor ervaren, uitproberen en leren. Je ontdekt wat wel en niet werkt en hoe een activiteit door jou uitvoerbaar wordt. Dit probeer je uit overal waar je de activiteit doet, thuis op school of bijvoorbeeld bij de sport of oppas. We passen deze methode toe voor activiteiten die het kind/ouders graag willen verbeteren of leren, zodat je aansluit bij de wens en motivatie van het kind.
Wanneer zet je deze methode in?
Soms hebben kinderen met DCD al vaker ervaren dat iets niet (goed of snel) lukt. Daardoor kunnen kinderen gefrustreerd raken en afhaken. Of kinderen raken teleurgesteld in hoe zij iets uitvoeren, omdat ze zien dat andere kinderen dit al beter of sneller kunnen. Hierdoor zien we dat kinderen geen/minder nieuwe activiteiten willen proberen of nieuwe vaardigheden willen leren.
CO-OP geeft ruimte om kinderen te laten denken over plannetjes, andere manieren van uitproberen en inzet van hulpbronnen (zoals anderen of materialen). Zo ontstaat er weer ingang om te proberen, ervaren en leren. Het plan is dan niet gelukt en moet worden aangepast, in plaats van dat het kind het ‘weer’ niet kan. Een belangrijk verschil! Ook leren kinderen overstijgende aandachtspunten, zoals ‘Ik moet rustig werken’, ‘Goed kijken’ of andere aspecten die voor dit kind helpend zijn in de uitvoering. De CO-OP-methode wordt inmiddels ook bij andere diagnosen ingezet, zowel bij kinderen als volwassenen. Het is namelijk ondersteunend bij het aanleren of verbeteren van vaardigheden.
Wat is het effect van CO-OP op kind en ouders?
Op de korte termijn zien we dat kind en ouders weer plezier krijgen in uitproberen van (nieuwe) vaardigheden. Ze leren een strategie die hen helpt als een activiteit niet goed lukt en dat helpt om een doel te halen. Op de lange termijn zien we dat deze strategie het kind en ouders meer regie geeft over het leerproces van motorische vaardigheden. Ook of vooral als het niet meteen lukt. Door gebruik te maken van een cognitieve ingang, staat motoriek minder onder druk.
Het mógen proberen en mógen mislukken van een plan kan ook ruimte en ontspanning geven. Daarnaast leer je gaandeweg wat voor jou helpend is en werkt in een motorisch leerproces, bijvoorbeeld plaatjes gebruiken, een filmpje kijken of iemand een tip vragen.
Hoe past CO-OP in revalidatiebehandelingen van Klimmendaal?
Wij willen graag dat kinderen kunnen meedoen met de activiteiten thuis, op school en tijdens hobby/sport. Als dit door een motorisch leerprobleem lastiger wordt, is deze methode helpend. Doordat ouders dit ook leren toepassen, kunnen kind en ouder samen verder ontwikkelen.
Hoe kun je vandaag nog beginnen met het inzetten van CO-OP?
“Ask – don’t tell!” In plaats van gerichte instructie te geven en een kind te dicteren wat ‘ie moet doen, vraag je: hoe zou je het anders kunnen doen? Wat heb je hiervoor nodig? Waar begin je mee? Wat heb je eerder ervaren wat helpend is voor jou? Zo is er aandacht voor het proces in plaats van alleen de uitvoering.
Lees meer over de revalideren met DCD bij Klimmendaal
