Rouwen om je gezondheid: Mireille helpt omgaan met levend verlies

Van zorg naar rouwbegeleiding

Mireille begon als stagiaire in de zorg en heeft als maatschappelijk werker gewerkt in de jeugdhulpverlening en criminaliteitsbestrijding. Daarna werd ze maatschappelijk werker binnen het verpleeghuis en revalidatie.

“Tijdens de coronaperiode werkte ik in een verpleeghuis. Het leed dat ik daar zag, raakte me diep. Zoveel overlijdens, zoveel verdriet en machteloosheid. Ik vroeg me af: wie zorgt er voor de nabestaanden? Voor het personeel? Toen ik zelf ziek werd, dacht ik na over wat écht belangrijk is. Ik had al veel mensen begeleid in rouw en verlies besloot me daar verder in te specialiseren.”

Ze volgde een opleiding tot verlies- en rouwtherapeut en zet haar expertise nu in bij Klimmendaal. Ze helpt patiënten bij de psychosociale impact van revalidatie.

Maatschappelijk werk binnen revalidatie: aandacht voor acceptatie en verwerking

"Als maatschappelijk werker onderzoek ik hoe een diagnose impact heeft op iemands leven. Hoe gaat iemand om met tegenslag? Welke steun is er? Op welke levensgebieden, zoals werk, relaties of financiële situatie, zijn er gevolgen?”

Soms is de hulp heel praktisch, zoals het regelen van een ambulant begeleider om iemand met niet-aangeboren hersenletsel te helpen in de thuissituatie met dagstructuur. Maar naast de praktische ondersteuning gaat het ook om de emotionele processen. Aandacht voor acceptatie en verwerking is namelijk erg belangrijk om revalidatie effect te laten hebben op de lange termijn. "Een simpele vraag kan ineens een beerput openen. Dat houdt me scherp. Dit is wat mensen meedragen, dit is hun levenslijn. Ik filter wat relevant is voor de revalidatie en help hen de draad weer op te pakken."

Levend verlies: rouw die blijft terugkomen

Veel mensen denken bij rouw aan het verlies van een dierbare. Maar bij revalidatie hebben patiënten vaak te maken met een andere, onderbelicht soort rouw: levend verlies. Dit is het verdriet om verlies dat nooit eindigt. Dat kan een ernstige lichamelijke aandoening zijn waarop secundair verlies volgt, zoals rolverandering in de relatie. Maar denk ook aan verlies van werk, hobby of een toekomstverwachting.

Iedereen die revalideert, maakt dit op een bepaalde manier mee. Mensen met MS of ALS blijven inleveren, totdat ze overlijden. Een patiënt die na een hersenbloeding moeite heeft met praten, merkt dat gesprekken met vrienden niet meer vanzelf gaan. En ook als patiënten wel fysiek herstellen, kan terugkeren naar hun oude baan bijvoorbeeld onmogelijk zijn. Dat betekent verlies van collega’s, werkplek en een vertrouwde omgeving. Hoeveel of hoe zwaar de confrontaties zijn, verschilt per patiënt. Tijdens revalidatie besteden we aandacht aan hoe iemand hiermee omgaat.

Ook deze rouw mag er zijn

Levend verlies kan het herstelproces beïnvloeden. "Sommige mensen praten er liever niet over, bang dat ze in hun verdriet blijven hangen. Maar gevoelens langdurig wegstoppen helpt vaak niet. Ik begeleid patiënten om ermee om te gaan op een manier die bij hen past. Dat begint met luisteren naar hun verhaal en ruimte maken voor emoties.

Een slechtere stemming is een logisch gevolg van slecht nieuws. Het is ook niet raar dat iemand in zichzelf gekeerd raakt als een boodschap overweldigend is. Een tijdelijke ontkenningsfase is soms zelfs nodig om zichzelf staande te houden.

Levend verlies is onzichtbaar voor anderen en daarmee lastig uit te leggen. Het kan je op onverwachte momenten overvallen. Had je net leren omgaan met een situatie, brengt je ziekte een nieuwe beperking met zich mee. Je moet je steeds weer aanpassen aan de nieuwe situatie. Dat kost ontzettend veel energie, dus het is niet raar dat patiënten hier moe van worden.”

Balans tussen verlies en herstel

“In mijn werk gebruik ik het duaal procesmodel: mensen bewegen steeds tussen verlies en herstel en dat is normaal. Soms overheerst de verliesgerichte oriëntatie en is er weinig ruimte voor iets anders. Op andere momenten lukt het om nieuwe mogelijkheden te zien (herstelgerichte oriëntatie). Die wisselwerking is normaal. Na de revalidatie bij Klimmendaal is het rouwproces niet klaar. Ik probeer patiënten bewust te maken van wat rouwen inhoudt en leer ze emoties te herkennen en erkennen. Dat is helpend om weer zingeving te vinden en vooruit te kijken: hoe ziet mijn veranderde wereld eruit? Het verlies blijft, maar je leert het meedragen en integreren in het leven.”

Mireille herinnert zich een patiënt die heel boos was op haar ziekte. “Toen ze haar hindernissen tekende, ontdekte ze dat haar boosheid eigenlijk verdriet was – om het feit dat ze geen kinderen heeft kunnen krijgen en ouders heeft verloren. Door daar ruimte aan te geven, begreep ze beter waarom sommige situaties haar zo raakten. Dat inzicht helpt om zich staande te houden in haar veranderde wereld.”

Werken bij Klimmendaal: betekenisvol en uitdagend

"De diversiteit aan patiënten bij Klimmendaal houdt me scherp. Na de ouderenzorg vind ik het leuk dat revalidatiepatiënten vaak nog midden in de maatschappij staan. Ik leer continu bij en dat maakt mijn werk boeiend. Maar vooral de samenwerking met collega’s maakt het verschil. We sparren veel, kijken vanuit verschillende invalshoeken naar een casus en versterken elkaar. Er is een open sfeer en ruimte om te groeien."

Bij Klimmendaal werken we dus aan meer dan alleen fysiek herstel. We helpen mensen hun leven opnieuw vorm te geven, ondanks de obstakels. Wil jij hieraan bijdragen? Bekijk de vacatures en word deel van ons team."