Revalideren tijdens of na kanker

Revalideren tijdens of na kanker

6 december 2022

Marieke Kool is revalidatiearts bij Klimmendaal en Rijnstate en werkt nauw samen met oncologische specialisten en verpleegkundigen van Rijnstate. Ze vertelt over het revalidatieprogramma van Klimmendaal voor mensen die behandeld zijn of worden voor kanker.

Marieke Kool

Tegen welke klachten kunnen mensen aanlopen na hun behandeltraject voor kanker?

“Mensen die een behandeling voor kanker hebben gehad, kunnen problemen ervaren op meerdere gebieden. Angst voor terugkeer van kanker is een begrijpelijke en veelgehoorde klacht. Ook kan langdurige en beperkende vermoeidheid, verlies van conditie, somberheid, prikkelbaarheid of concentratieverlies een rol spelen. Op sociaal vlak ervaren mensen soms een veranderde rol binnen hun gezin of werk. Uiteraard kunnen ook fysieke klachten opspelen. Zo kan de behandeling van kanker bijwerkingen veroorzaken als zenuwpijn, huidproblemen, oedeem, stijfheid in gewrichten en kan het effect hebben op het hart.”

Wie komen in aanmerking voor oncologische revalidatie?

“Het revalidatieprogramma is bedoeld voor patiënten die problemen hebben op meerdere gebieden die onderling met elkaar samenhangen. Het gaat om complexe problematiek waar een patiënt niet met slechts één behandelaar uit kan komen. Het is gericht op alle vormen van kanker, als behandeling in de eerste lijn onvoldoende effect heeft gehad. Mensen kunnen verwezen worden voor een intakegesprek met de revalidatiearts, om te bespreken wat de best passende vorm van revalidatie is. Over het algemeen worden de revalidatiegroepen gegeven aan mensen die een in opzet curatieve oncologische behandeling hebben afgerond: een behandeling gericht op genezing. Mensen die in de (langdurige) palliatieve fase zitten wordt een individueel traject aangeboden.”

Hoe ziet het revalidatietraject eruit?

“We bieden zowel groepsbehandelingen als individuele revalidatietrajecten aan. De groepsbehandeling duurt 18 weken. Bij individuele trajecten wordt de duur per keer bepaald. Er zijn allerlei behandelaars bij betrokken: een revalidatiearts, psycholoog, maatschappelijk werker, ergotherapeut, fysiotherapeut, bewegingsagoog, diëtist en arbeidsadviseur. Belangrijke doelen van revalidatie zijn om mensen de regie over hun leven terug te geven, ze te leren welke factoren van invloed zijn op hun klachten en hoe ze daarmee kunnen omgaan. Er wordt gewerkt aan een gezonde levensstijl en optimale deelname aan de maatschappij, op de gebieden die voor de deelnemer belangrijk zijn.”

Hoe ervaren patiënten dit programma?

“De meerwaarde van onze interdisciplinaire revalidatiebehandeling is onder andere de onderlinge afstemming. Tijdens teambesprekingen wordt per patiënt een zogenaamd kernprobleem bepaald: het hoofdprobleem van de patiënt (bijvoorbeeld angst, verminderde conditie of cognitieve klachten door verminderde mentale belastbaarheid). Bij alle therapeuten krijgt het kernprobleem extra aandacht, elke therapeut met zijn of haar eigen expertise. Zo krijg je nooit verschillende adviezen, maar juist aanvullende adviezen die de patiënt echt verder brengen.

Ook meerdere metingen vóór en na de behandeling tonen een verbetering op het gebied van conditie, vermoeidheid en kwaliteit van leven. We hebben veel gehoord dat het lotgenotencontact voor de deelnemers belangrijk is geweest in het verwerken en accepteren van de klachten, doordat er herkenning van de klachten binnen de groep was. Daarnaast is bijvoorbeeld sámen sporten leuker en stimulerender dan alleen sporten. We blijven steeds bezig om het programma te verbeteren om zo goed mogelijk aan te sluiten bij de behoeften van de deelnemers.”

Revalidatie tijdens of na kanker bij Klimmendaal

Revalidatiecentrum Klimmendaal en Rijnstate zijn in januari 2018 gestart met een programma voor revalidatie na of tijdens kanker. Het programma is op dit moment voornamelijk gericht op patiënten met borstkanker. Op korte termijn wordt het programma uitgebreid voor patiënten met onder meer darmkanker, prostaatkanker en longkanker. Momenteel wordt alleen na-curatieve behandeling geboden, maar het doel is uiteindelijk ook ondersteuning te bieden tijdens de behandel- en palliatieve fase. Voor het programma is een verwijzing nodig naar de revalidatiearts via de huisarts of medisch specialist.

Lees meer over revalideren tijdens of na kanker