Onderdiagnose van eet- en drinkproblemen bij atleten

Aanleiding

Bij de Belgische versie van de Special Olympics werd jaarlijks bij veel atleten mild of hoog risico op dysfagie gevonden. In 2024 is voor het eerst ook bij de Nederlandse Special Olympics onderzoek gedaan.

Doel

Dysfagie is de medische term voor eet- en drinkproblemen, zoals verslikken. Dysfagie is een bekend probleem bij mensen met een neurologische aandoening. De schatting is dat 36-90% van mensen met een neurologische aandoening dysfagie heeft. Ondanks die grote waarschijnlijkheid wordt dysfagie niet vaak herkend.

Wanneer dit niet wordt gezien en behandeld, is er meer kans op stil verslikken, longontsteking door verslikken, ondervoeding en een negatieve invloed op kwaliteit van leven. Vroege detectie van slikproblemen is dus een belangrijke stap naar meer bewustzijn en eerdere interventie.

Aanpak

Atleten die meededen aan de Belgische en Nederlandse Special Olympics in 2024 zijn onderzocht. De meeste atleten hebben een verstandelijke beperking en kunnen lopen. Tijdens de Special Olympics werden bij het Healthy Atletes programma allerlei gezondheidszaken gecontroleerd, zoals gehoor, ogen, fitness en gebit. Potentiële slikproblemen werden bekeken met de SlikScreeningsLijst. De SSL heeft vragen over eten en drinken en bevat ook 2 testen: een voor eten (TOMASS) en een voor drinken Watersliktest).

Rol van patiënten

Tijdens de Special Olympics van 2024 zijn 335 atleten onderzocht. De atleten dronken een beker water en aten een cracker, terwijl ze werden geobserveerd en getimed. Het onderzoek duurde niet lang en na het onderzoek kregen ze de resultaten mee in hun ‘paspoort’ met alle gezondheidsonderzoeken van Healthy Atletes.

Resultaat

Atleten met een hoog of mild risico op dysfagie kregen het advies om naar een arts of logopedist te gaan voor verder onderzoek.

Hoog risico had 9% van de atleten in België en 15% van de atleten in Nederland. Een mild risico kwam bij 38% van de atleten in België voor en bij 41% van de atleten in Nederland. Deze atleten waren niet bekend met dysfagie en waren er nog niet voor in behandeling.

Vervolg

In België werd dit onderzoek al 3 jaar gedaan en in Nederland voor het eerst. Swallow Safe is nu een vast onderdeel geworden van het Healthy Atletes programma in beide landen. Het doel is om dit in het wereldwijde programma te krijgen zodat er minder onderdiagnose is van dysfagie bij deze atleten.

Bekijk ook de placemats voor veilig eten en drinken.