Observatielijst voor veilig eten en drinken
26 juni 2025
Engelse titel: Observation list for dysphagia (in school for children with rehabilitation needs)
Nederlandse titel: Observatielijst voor veilig eten en drinken (op een school voor kinderen met revalidatie)
Auteurs: Esther van Rems-Dijkstra, Silvia Fontein, Kauthar el Karimi, Monica van Gessel, Marlies Veldkamp
Aanleiding
Als logopedist zijn wij verantwoordelijk voor de veiligheid en efficiëntie van het eten en drinken (Richtlijn Dysfagie). Wanneer er niet veilig en efficiënt wordt gegeten of gedronken, kunnen allerlei gezondheidsproblemen ontstaan. Die problemen zijn te voorkomen (of te verminderen) met goede adviezen en behandelingen.
Doel
Dysfagie is de medische term voor eet- en drinkproblemen, zoals verslikken. Kinderen met neurologische problemen hebben een verhoogde kans op dysfagie. De schatting is dat 90% van alle kinderen met neurologische aandoeningen problemen hebben bij veilig en efficiënt eten en drinken.
Wanneer die problemen niet worden gezien en behandeld, is er meer kans op stil verslikken, longontsteking door verslikken en ondervoeding. Vroeg detecteren van de risico’s is dus erg belangrijk.
Aanpak
Om de kinderen van Het Kroonpad snel te kunnen controleren, is er een observatielijst ontwikkeld. Door in de klas bij eet- en drinkmomenten te observeren, kunnen we verschillende tekenen van verslikken en problemen bij eten en drinken controleren. De lijst is een combinatie van de SlikSignaleringslijst (van het Special Olympics Healthy Athletes Swallow Safe programma), de SD-VB (Screeningsinstrument voor Dysfagie bij mensen met een Verstandelijke Beperking) en onze eigen ervaring als logopedist.
Rol van patiënten
De kinderen van het Kroonpad zijn allemaal in kaart gebracht. We bepaalden:
- Of verder onderzoek nodig is;
- Of eet- en drinkadviezen nodig is;
- Wanneer de kinderen weer opnieuw in kaart moeten worden gebracht. Kinderen groeien en ontwikkelen nog volop, dus er kan nog van alles veranderen.
Resultaat
Van de bijna 130 leerlingen van Het Kroonpad viel 19% op tijdens de observatie. Daarbij zijn verder onderzoek en eet- en drinkadviezen nodig. Bij een deel van die kinderen waren de eet- en drinkproblemen niet bekend.
Vervolg
Bij elk nieuw schooljaar worden de nieuwe leerlingen in kaart gebracht met dezelfde observatielijst. Ook worden de kinderen geobserveerd die weer aan de beurt zijn om opnieuw gezien te worden. Zo zorgen we dat alle leerlingen zo veilig en efficiënt mogelijk kunnen genieten van de eet- en drinkmomenten op school, en ook thuis.
