Luciano Fasotti: gefascineerd door de hersenen
1 juni 2022
Luciano Fasotti is klinisch neuropsycholoog bij Klimmendaal en hoogleraar klinische neuropsychologie met bijzondere aandacht voor de cognitieve revalidatie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. In 2017 ontving hij de ‘Betto Deelmanprijs’ vanwege zijn uitzonderlijke verdiensten als neuropsycholoog en zijn bijdrage aan het vakgebied van de neuropsychologie in Nederland, in het bijzonder op het gebied van de revalidatie.
Waarom bent u zo geïnteresseerd in cognitieve revalidatie?
‘Voor mij is dit vooral een fascinatie voor de hersenen. Die zijn zo complex, dat we nog heel veel niet weten. Over motorische functies weet men het meest, maar over cognitieve functies valt nog veel te ontdekken. Dat maakt het een interessant vakgebied. Het is leuk om aan die ontdekkingsreis deel te nemen. In de loop der jaren komt er steeds meer kennis over de hersenen beschikbaar. Deze kennis kan weer omgezet worden in behandelingen en therapieën. Daarnaast wordt de groep mensen met een hersenbeschadiging steeds groter. Het is dus een behoorlijk maatschappelijk relevant probleem waar je je mee bezig houdt.’
Wat ziet u veranderen bij patiënten die cognitieve therapie krijgen?
‘Deze patiënten hebben in ieder geval het gevoel dat ze meer controle krijgen. Iedereen staat ’s ochtends op en gaat allerlei handelingen uitvoeren: aankleden, tanden poetsen, ontbijten, de hond uitlaten etc. Normaal gesproken zijn dit allemaal dingen die je het gevoel geven de situatie onder controle te hebben. Mensen met hersenletsel zijn dit gevoel van controle vaak helemaal kwijt. Dit kun je ze door de revalidatietherapie deels teruggeven. Cognitieve revalidatie is overigens maar een onderdeel van het totale revalidatieproces. Er is een heel team van specialisten betrokken bij de revalidatie van de patiënt. We begeleiden de patiënt bijvoorbeeld in de revalidatie ook bij arbeidsproblematiek en bij emotionele veranderingen.’
Heeft u advies voor de omgeving van de patiënt?
'Het belangrijkste is: maak de omgeving van de patiënt zo voorspelbaar mogelijk. Begrip is een ander belangrijk thema. Als iemand een been breekt, weet iedereen wat er aan de hand is en wat je van het herstelproces kunt verwachten. Bij hersenletsel is het voor een buitenstaander veel moeilijker te begrijpen wat er aan de hand is met de patiënt. Juist ook vanwege de groeiende groep hersenletselpatiënten is het belangrijk dat er aan dit begrip wordt gewerkt, bijvoorbeeld in de media.’
Klimmendaal biedt de therapie aan in modules. Hoe zijn deze ontwikkeld? En wat is het voordeel van het werken met modules?
‘Het moduleaanbod van Klimmendaal is uniek omdat het gebaseerd is op wetenschappelijk onderzoek. We kunnen hierdoor de effectiviteit van de therapie écht hard maken. Door middel van de modules kan de behandeling op maat worden gesneden voor de patiënt. Het draait tenslotte om de problemen van de patiënt. Het mooie is dat de modules ook steeds in ontwikkeling blijven. Zo onderzoeken we momenteel het elektrisch stimuleren van de hersenen, ontwikkelen we E-health versies van de behandelingen en ontwikkelen we een cognitieve behandeling specifiek voor MS-patiënten. We houden als Klimmendaal graag een voorsprong. Dat is waarschijnlijk ook de reden dat we een wachtlijst voor patiënten moeten hanteren.’
Waar ziet u kansen om de behandeling van patiënten met Niet Aangeboren Hersenletsel verder te ontwikkelen?
‘Hier zie ik toch wel een grote rol voor de digitalisering weggelegd. Iemand die regelmatig verdwaalt, kan Google Maps leren gebruiken. Als je geen overzicht hebt of veel vergeet, kun je bijvoorbeeld gebruik maken van automatische meldingen van je smartphone. Dit soort apps kunnen enorm helpen in het dagelijks leven. Ook digitale games kunnen een rol spelen in revalidatietherapie. Wij hebben bijvoorbeeld een game laten ontwikkelen die je leert omgaan met prikkels. Tijdens het spelen van de game krijg je visuele, auditieve en tactiele prikkels. Het is de uitdaging om te blijven focussen op één prikkel. Hiermee wordt de patiënt op een makkelijke en leuke manier getraind in het omgaan met prikkels.’
