Jorijn kan het leven weer aan na revalidatie: “Er is niks stuk”

Met rust komt het vast goed

“Gelukkig heb ik niks gebroken!”, dacht ik toen ik alleen een beetje duizelig op de grond lag. “De drukste week van het jaar op mijn werk kwam eraan. Ik kon niet uitvallen. Ik bleef in beweging om spierpijn te voorkomen. Maar de volgende dag kon ik mijn hoofd nauwelijks optillen. Toch dacht ik: met een paar dagen rust komt het wel goed.”

Een onzichtbare verandering

Terug in de winkel merkte Jorijn dat er iets niet klopte. Ze was stil, in zichzelf gekeerd en had moeite met gesprekken. "Ik stond er wel, maar was er eigenlijk niet." Thuis leek er weinig aan de hand, maar op het werk voelde ze zich wazig en overprikkeld. Geluiden kwamen harder binnen, licht was feller. “Ik had zelfs oordoppen nodig tegen het geluid van de vaatwasser.”

Toch bleef ze doorgaan. Tot haar collega’s haar wegstuurden: "Dit gaat niet goed. Ga naar de huisarts." Rust nemen, was het advies. Maar hoeveel? En hoe bouw je daarna weer op? Jorijn probeerde haar oude leven op te pakken, maar wist niet hoe. Een lange zoektocht begon. "Ik ging zelf experimenteren: een uurtje werken, kijken hoe dat ging. Soms goed, soms kwam ik huilend thuis. Ik heb een groot verantwoordelijkheidsgevoel en vond dat ik gewoon moest werken. Als ik thuis een rondje kan lopen, kan ik dat toch ook in de winkel? Het lukte mij zelf niet om een goede balans te vinden en ik snapte niet wat er aan de hand was. Ik merkte wel dat prikkels lastig waren. Maar moet je die dan vermijden of juist opzoeken?”

Op zoek naar hulp

Via de huisarts en neuroloog, kwam ze bij de revalidatiearts. Die zou Jorijn op een wachtlijst plaatsen en verwees haar in de tussentijd naar de eerstelijnszorg: een ergotherapeut en een psycholoog hielpen Jorijn met de eerste stappen.

Ze begon met rust nemen en een puntensysteem, waarin elke activiteit punten kost en je een beperkte hoeveelheid punten per dag kunt inzetten. "Mijn hele leven ging uit en ik stopte met alles. Dat was prettig voor mijn hoofd, maar heeft me ook in de vermijdingscirkel gebracht. Daardoor kan je helemaal niks meer hebben als je weer iets onderneemt. Ik wilde zo graag beter worden, maar ben erin doorgeslagen: als ik niets doe, kost het ook geen punten, redeneerde ik. Maar ik zakte steeds verder weg, werd somber en raakte geïsoleerd. Ik herkende mezelf niet meer. Het was alsof ik alleen nog op automatische processen draaide en zelf niet veel meer had in te brengen. Ook voor mijn man was het lastig, want we deden eerst alles samen en ineens kon of wilde ik nergens meer naartoe."

Het keerpunt bij Klimmendaal

De opluchting was groot toen er plek was bij Klimmendaal. "Tijdens het intakegesprek zag ik de blik tussen de arts en behandelaar: typisch zo’n geval. Toen dacht ik: misschien ben ik nog wel te helpen."

Het behandeldoel was duidelijk: volledig herstel. "Er is niks stuk, dus je zou alles weer moeten kunnen.” Maar ook al is het fijn dat er niks aan de hand is, het voelde anders. "Als alles uit je handen glipt terwijl er ‘niks stuk’ is, ga je twijfelen aan jezelf. Wat doe ik verkeerd? Ik wilde leren hoe het werkt, zodat ik rationele keuzes kon gaan maken."

Niet te veel, niet te weinig: binnen de lijntjes kleuren

Bij Klimmendaal leerde Jorijn over de balans tussen onder- en overbelasting. "Of je gaat te ver en stort in, of je trekt je helemaal terug. Ertussenin blijven is het moeilijkst. Je merkt de vooruitgang nauwelijks als je in hele kleine stukjes opbouwt.” In het begin kreeg Jorijn een strakke opbouw met verplichte rustmomenten. "Ik moest 5 keer per dag rusten en de eerste weken helemaal terug in prikkels om een buffer op te bouwen. Eerst voelde dat raar, alsof ik niet ziek genoeg was om te mogen rusten."

Maar na een tijdje bouwde ze samen met de fysiotherapeut haar conditie op. Wandelen, zwemmen en de sportgroep met anderen die een soortgelijk traject doorliepen, hielp haar vooruit. Bij de psycholoog leerde ze omgaan met haar gedachten en angsten. "Je moet de rustmomenten opgelegd krijgen, anders gun je ze jezelf niet." Langzaam groeide Jorijn weer en vond ze de weg terug.

Tekenen als verwerking

Van jongs af aan tekende Jorijn veel. Tijdens haar studie aan de kunstacademie leerde ze haar gevoelens te vertalen in beeld. Ook in haar revalidatietraject begon ze haar proces te verbeelden. "Woorden schoten tekort, maar tekenen hielp om te laten zien hoe het voelt. Mensen begrepen me beter als ik het ze liet zien."

Tekenen werd een manier om de ervaring een plek te geven. "Ik wil mezelf eraan herinneren: zo was het en ik mag heel blij zijn dat ik daar niet meer in zit. Het thema van mijn tekeningen is ‘er is niks stuk’. Je lichaam en geest zijn met elkaar verbonden. Als één van de twee niet werkt, stort het kaartenhuis in. Maar: je kunt het ook weer opbouwen."

Toekomst met nieuwe keuzes

Het gaat nu goed met Jorijn. Ze is haar leven opnieuw aan het inrichten en doet onder andere cursussen om haar kunstenaarsvaardigheden te verbeteren. "‘Never waste a good crisis’, zei mijn man. Er is op de resetknop gedrukt en dit is mijn kans om te kiezen voor wat ik echt belangrijk vind."

Ze voelt zich sterker, maar niet meer dezelfde als voor de val. "Ik weet niet of ik ooit weer precies de oude word. Ik ben nog steeds duizelig en heb tinnitus. Maar ik ben weer in mezelf gegroeid. Ik kan het leven weer aan. Ben niet meer bang om de straat op te gaan of mensen te ontmoeten. Nu moet ik mijn omgeving weer opvoeden met dat ze geen rekening meer met mij hoeven te houden. Zonder Klimmendaal was dat niet gelukt. Ik heb mijn leven weer in mijn eigen handen en dat gevoel is onbetaalbaar. Ik heb het kaartenhuis stukje voor stukje weer opgebouwd. En nu staat het stevig – misschien anders dan eerst, maar wél van mij.”

Van 19 januari – 16 februari 2026 kun je in Arnhem de tekeningen van Jorijn over haar revalidatie bekijken.

Lees meer over revalideren met niet-aangeboren hersenletsel